İçeriğe geç
Bir tabak bakladan İstanbul’un Rum sofrasına
Liste3 dk okuma

Bir tabak bakladan İstanbul’un Rum sofrasına

Tatavla’da Paskalya perhizinin başlangıcına adını veren bakla, İstanbul meyhanelerinde fava olarak karşımıza çıkıyor. Burgazada’dan Büyükada’ya uzanan bu rehber, Rum ev mutfağının vegan ve vejetaryen yemeklerini ve bugün hangi sofralarda izlerinin sürülebileceğini anlatıyor.

Bugün Kurtuluş dediğimiz Tatavla’da, Paskalya öncesi karnavalın adı bir baklagili hatırlatıyordu: Baklahorani. Pera’dan Tatavla’ya uzanan alaylar, kostümler ve meyhanelerdeki eğlence, haftalar sürecek perhizin hemen öncesine denk gelirdi. Yemek kültürü yazarı Aylin Öney Tan’ın aktardığına göre bakla, perhizin ilk gününde sofraya gelirdi. İstanbul’da bugün bir meyhanede fava söylediğinizde aynı malzemeyle karşılaşırsınız. Eski Tatavla’da o baklanın ne zaman yendiği de tadı kadar önemliydi.

Sula Bozis’in İstanbul Rumlarından Yemek Tarifleri kitabında perhiz sofrası gününe göre değişir. Kimi günler sebze ve bakliyat yalnızca suda haşlanır, kimi günler zeytinyağı da tencereye girer. Bazı perhiz sofralarında tarama veya kabuklu deniz ürünleri de bulunurdu. Bugün vegan ya da vejetaryen yemek arayan biri için bu ayrım önemli. İstanbul Rumlarının ev mutfağında bitkisel yemeklerin köklü bir yeri var, ancak bir yemeğin perhiz sofrasında yer alması içeriğini tek başına açıklamıyor. İstanbul Rumlarından Yemek Tarifleri - Sula Bozis | Yapı Kredi Yayınları

🌿 Rum ev mutfağından altı tabak

Fava · Geleneksel tarifi vegan
Kuru iç bakla, soğan ve zeytinyağıyla pişirilip ezilir. Soğuyunca dilimlenebilen fava, limon ve dereotuyla servis edilebilir. İstanbul’un Rum ve Ege sofra geleneğinde yer alan bu meze, bugün bir meyhanede bitkisel bir sofra kurmak için ilk sorulabilecek tabaklardan.

Kuru fasulye pilakisi · Bozis’in tarifi vegan
Bozis’in tarifinde kuru fasulyeye havuç, kereviz sapı, soğan, sarımsak ve zeytinyağı eşlik ediyor. Pilaki aynı zamanda bir pişirme biçiminin adı. Bozis’in kitabında palamut ve midye pilakisi de var. Menüde yalnızca pilaki yazıyorsa hangi malzemeyle hazırlandığını sorun.

Zeytinyağlı lahana sarması · Bozis’in tarifi vegan
Pirinç, soğan, tarçın ve yenibaharla hazırlanan iç, haşlanmış lahana yapraklarına sarılıyor. Bozis, bu sarmayı bayram sofralarının mezeleri arasında sayıyor. Asma yaprağıyla yapılan ilkbahar sarması ise Paskalya sofrasında yer buluyor. Meyhanede sarma söylerken iç harcın kıymalı mı, zeytinyağlı pirinçli mi olduğunu sorun.

Taze soğanlı zeytinyağlı enginar · Bozis’in tarifi vegan
Bu tarifte enginar, ince kıyılmış taze soğan, limon ve zeytinyağıyla pişiyor. Bozis’in anlattığı Paskalya sofrasında enginarla ilkbahar sarması yan yana geliyor. Bu iki tabağı aramak için en uygun dönem ilkbahar.

Dereotlu taze iç bakla · Yoğurtla vejetaryen, sade servis edilirse vegan
Kuru baklanın favada aldığı pürüzsüz kıvamın yerini burada diri taneler alıyor. Bozis, iç baklayı soğan, limon ve zeytinyağıyla pişirip dereotuyla tamamlıyor. Sarımsaklı yoğurt yanında servis ediliyor. Vegan siparişte yoğurdun ayrı geldiğini teyit edin.

Zeytinli muska böreği · Bozis’in tarifi vejetaryen
İnce yufka, zeytin ezmesi ve taze soğanla doldurulup üçgen biçiminde katlanıyor. Harçta beyaz peynir ve yumurta da var. Böreğin adında yalnızca zeytin geçse bile iç harcını sormaya değer.

📍 Burgazada ve Büyükada’da kayıtlı iki adres

Burgazada · Barba Yani Restaurant
Yalı Caddesi 8/A’daki Barba Yani, kendi sitesinde Yunan mutfağı ve meze sofrasını öne çıkarıyor. Balık da servis eden işletmenin çevrimiçi sayfası, mezeleri malzeme malzeme açıklamıyor. Fava, fasulye pilakisi ve zeytinyağlıların o gün hazırlanıp hazırlanmadığını rezervasyon sırasında sorun. Burgazada’da aynı adı taşıyan bir başka adres de var. Buradaki kayıt Yalı Caddesi 8/A için. Barba Yani Restaurant

Büyükada · Prinkipo
İşletmeci Ahmet Tanrıverdi, theMagger’a verdiği söyleşide Prinkipo’nun sofrasını Ege mezeleri ve kendi tarifleri etrafında kurduğunu anlatıyor. Yaprak sarmaya badem, yazın vişne, kışın yaban mersini ekliyor. Adadan ayrılıp Atina’ya yerleşen Rum dostlarının da Büyükada’ya döndüklerinde burada masa ayırttığını söylüyor. Bu bağ, Prinkipo’yu adanın ortak sofra hafızasını anlatan bir durak yapıyor. Sarmanın güncel içeriğini ve servis edilen etsiz mezeleri gitmeden önce sorun. Prinkipo

Sipariş verirken
“Bugün etsiz ve balıksız hangi mezeler var? Bu sarmanın içinde kıyma, balık ya da et suyu var mı?” Vegan sipariş için şunu da ekleyin: “Yoğurt, peynir, tereyağı ve yumurta da kullanılıyor mu?” Patlıcan ezmesi gibi adı yalnızca sebzeyi söyleyen bir meze bile bazen yumurtayla hazırlanabiliyor.

Veganistanbul.com'un veritabanında yer almasa da İstanbul'da geleneksel Rum yemek ve mezelerini servis eden çok sayıda mekan var. Her ne kadar çoğu mekan artık Rum vatandaşlar tarafından işletilmese de bunların arasında Moda'daki Koço, Balat'taki Agora Meyhanesi ve Kurtuluş'taki Madam Despina'yı da saymak mümkün.

Eğer bu yazıya katkı vermek isterseniz, hello@veganistanbul.com adresine mail atabilirsiniz.

Etiketler

#vegan#istanbul#vegetarian#vejetaryen#Vegan and Vegetarian Guide to Istanbul’s Greek Kitchen#Rum#Greek#guide#Fava#Bakla#lahana#sarma#pilaki#barbunya#enginar#börek#dereotu#burgazada#Büyükada#Prinkipo#Barba Yani#Koco#Madam Despina#Agora Meyhanesi#Patlıcan#ezme#

Bizi takip edin