Çölyak hastalığı için geliştirilen ilaçtan umutlu sonuçlar

Çölyak hastalığı için geliştirilen deneysel bir ilaç, küçük ölçekli bir klinik çalışmada glutenin yol açtığı bağırsak hasarını plaseboya kıyasla azalttığı ortaya çıktı. Sonuçlar umut verici olsa da ilaç henüz onaylanmadı ve şimdilik glutensiz diyetin yerini alma iddiası taşımıyor.

İlaç şirketi Teva Pharmaceutical Industries, TEV ’408 adlı deneysel tedavinin Faz 2a çalışmasına ilişkin ilk sonuçları 2 Eylül 2026’da açıkladı. İlaç, çölyak hastalığındaki bağışıklık tepkisinde rol oynayan interlökin-15 adlı sinyal molekülünü engellemek üzere geliştirilen bir monoklonal antikor. Teva’nın çalışma açıklaması

Çalışma nasıl yapıldı?

Randomize ve plasebo kontrollü araştırmaya, glutensiz diyet uygulayan 50 yetişkin çölyak hastası katıldı. Katılımcılara tek doz TEV ’408 veya plasebo verildi. İki hafta sonra, tıbbi gözetim altında altı haftalık günlük gluten yüklemesi başlatıldı.

Sekizinci haftada yapılan bağırsak biyopsileri, TEV ’408 verilen gruptaki bağırsak hasarının plasebo grubuna göre daha sınırlı kaldığını gösterdi. Tedavi grubunda bağırsak iltihabına ilişkin bir ölçümde de daha olumlu sonuç alındı. Katılımcıların bildirdiği sindirim sistemi belirtileri daha düşük seyretti ve şirket bu aşamada yeni bir güvenlik sorunu görülmediğini açıkladı.

Glutensiz diyet sona mı erecek?

Hayır, en azından şimdilik. TEV ’408 henüz araştırma aşamasında ve çölyak hastalığının tedavisinde kullanım onayı bulunmuyor. Çalışma, hastaların serbestçe gluten tüketebileceğini de göstermiyor.

Tedavinin olası amacı, günlük yaşamda farkında olmadan gerçekleşen gluten temasına karşı bağırsakları korumaya yardımcı olmak olabilir. Bu nedenle çölyak hastaları mevcut aşamada glutensiz diyeti sürdürmeli ve restoranlardaki çapraz bulaşma riskine karşı aynı önlemleri almaya devam etmeli.

Sonuçları neden temkinli değerlendirmek gerekiyor?

Açıklanan veriler yalnızca 50 kişinin katıldığı kısa süreli bir Faz 2a çalışmasına dayanıyor. Bulgular henüz hakemli bir bilimsel makale halinde yayımlanmadı. Paylaşılan sonuçlar ilacı geliştiren şirketin ilk değerlendirmeleri ve ayrıntılı analizler devam ediyor.

Tedavinin uzun vadeli güvenliği, koruma süresi, tekrar doz gereksinimi ve daha geniş hasta gruplarındaki etkisi henüz bilinmiyor. Celiac Disease Foundation da sonuçları olumlu bir gelişme olarak değerlendirirken, ilacın araştırma aşamasında bulunduğunu ve daha büyük çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Celiac Disease Foundation değerlendirmesi

İlk bulgular, çölyak hastalığında glutensiz diyete ek bir koruma seçeneğinin mümkün olabileceğine işaret ediyor. Ancak bunun güvenli ve etkili bir tedaviye dönüşüp dönüşmeyeceğini daha büyük ve uzun süreli klinik çalışmalar belirleyecek.

Son güncelleme: 7 Eylül 2026